Μια επικαιροποίηση του αναγνώσματος “Οι περιπέτειες του Νονό”

Γιατί οι αξίες τις ελευθεριακης/ αναρχικης εκπαίδευσης είναι διαχρονικές;
Πως τελικά κατάφεραν να επιβιώσουν οι αξίες του Μοντέρνου Σχολείου του F. Ferrer μέχρι και σήμερα;
Γιατί είναι σημαντική η μετάφραση ενός αναγνωστικού για παιδιά δημοτικού, που έγραψε ο J. Grave στις αρχές του 1900;
Είναι τελικά ουτοπική η ελευθεριακη/αναρχική παιδαγωγική στο εδώ και στο τώρα;
Πως ορίζεται η ουτοπία στο τότε και στο τώρα; 
Όλα αυτά τα ερωτήματα μας ξαναγεννήθηκαν με την ανάγνωση του Νονό. Με πολύ ενθουσιασμό συνεργαστήκαμε με το Σπύρο από τις εκδόσεις ‘Στάσει Εκπιπτοντες’ και την Ντόνια από την Ελευθεριακή Συνδικαλιστική Ένωση Εκπαιδευτικών για την παρουσίαση του βιβλίου ‘Οι περιπέτειες του Νονό’. Στην εισήγηση υπογραμμίσαμε το ζήτημα της ουτοπίας και τη σημασία της φαντασίας στην παιδική λογοτεχνία, στη συνέχεια επισημάνθηκαν οι διαφορές και οι ομοιότητες της αναρχικής, ελευθεριακής και προοδευτικής παιδαγωγικής. Τέλος, αναφέρθηκε το παράδειγμα του αναρχικού σχολείου Paideia της Ισπανίας όπου ακόμα και σήμερα εμπνέεται από αυτές τις αξίες.
Για την παιδαγωγική ομάδα του Μικρού Δέντρου η μέθοδος της επιρροής που είναι επικεντρωμένη στην επιθυμία του ατόμου έρχεται σε αντίθεση με την επιβολή που είναι η φυσικοποιημενη στάση του ενήλικα προς τα παιδιά. Θαρρείς πως θα μπορούσαμε να προσεγγίσουμε διαφορετικά το ζήτημα, θαρρείς και υπάρχει τρόπος να αλλάξουμε τον κόσμο προς το καλύτερο χωρίς να προετοιμαστούμε και να τον προετοιμάσουμε.
Μπορεί αυτές οι ιδέες να γεννήθηκαν ένα αιώνα πιο πριν, άφησαν όμως μια παρακαταθήκη. Μια παρακαταθήκη που επηρεάζει την φαντασία μας, και μας κάνει λιγάκι ανυπόμονες μιας και δεν μπορούμε να περιμένουμε ένα μελλοντικό άλμα για την απόπειρα της υλοποίησης τους. Κι όταν μιλάμε για φαντασία δεν υποτιμούμε την φαντασία σαν ένα αφελές ονειροπόλημα, αλλά δανειζόμαστε λίγη φαντασία από αυτά τα σχολεία του παρελθόντος, επικαιροποιώντας το έναυσμα του Α. Λορέντζο ” Αχ, αγαπημένα μου παιδιά του Μοντέρνου Σχολείου! Η Αυτονομία δεν υπάρχει, αλλά θα υπάρξει. ”.
Καλή ανάγνωση!

 

Εδώ θα βρείτε την εισήγηση – μπροσούρα μας ‘ Μια επικαιροποίηση του αναγνώσματος “Οι περιπέτειες του Νονό”  : Οι περιπέτειες του Νονό Εισήγηση- μπροσούρα

 

3ήμερο εκδηλώσεων για την ελευθεριακή εκπαίδευση στο Μικρό Δέντρο

Σ’ ένα ελεύθερο σχολείο που εμπνέεται από το όραμα μιας ελεύθερης κοινωνίας που βασίζεται στην αλληλοβοήθεια, την συνεργασία, την αυθεντική επικοινωνία και την ατομική αυτονομία στην συλλογική συμβίωση, η πίστη στον άνθρωπο πηγάζει από την εφικτότητα αυτής της ουτοπίας. Κι ίσως γιατί είμαστε λιγάκι ανυπόμονες και δεν μπορούμε να περιμένουμε μια μελλοντική ελεύθερη κοινωνία, την φανταζόμαστε στο τώρα. Κι αν αυτό δεν λέει και πολλά, η φαντασία για μας δεν ορίζεται ως πλάνη και ονειροπόλημα, αλλά ως την βασική κινητήριο δύναμη με πυρήνα την επιθυμία.

Σας περιμένουμε με ενθουσιασμό!

Η εκδρομή στο ταχυδρομείο

Σήμερα επίσκεφθήκαμε και πάλι το ταχυδρομείο της Τριανδρίας για να ταχυδρομήσουμε τα γράμματά μας. Όλη η κοινότητα μαζί ξεκινήσαμε με τα πόδια κάνοντας μία μεγάλη βόλτα στις γειτονιές της Άνω Τούμπας και καταλήξαμε στο πολύ φιλόξενο ταχυδρομείο, το οποίο συστηματικά επισκεπτόμαστε για να ταχυδρομήσουμε τα γράμματα που έχουμε συγκεντρώσει. Ευχαριστούμε πολύ τους ανθρώπους που μας υποδέχτηκαν θερμά και με πολύ υπομονή μας βοήθησαν να κολλήσουμε τα γραμματόσημα μας και να ρίξουμε τα γράμματα μας στο μεγάλο κίτρινο κουτί.

Επιρροές
Ο Celestin Freinet (1896-1966) ξεκίνησε να συνθέτει τα χαρακτηριστικά της “λαικής παιδαγωγικής” την δεκαετία του ‘20, έτσι προτείνει να μπει στα σχολεία η τυπογραφία, η διασχολική αλληλογραφία και τα συμβούλια των μαθητών. Με αυτές τις καινοτόμες προτάσεις τα παιδιά πρόκειται να μάθουν να γράφουν και να διαβάζουν βάσει των προσωπικών και των συλλογικών ενδιαφερόντων τους, αποτυπώνοντας έτσι τις προσωπικές τους ιδέες. Μέσα λοιπόν από την ελεύθερη έκφραση τα παιδιά επικοινωνούν και κατανοούν τον εαυτό τους και τον κόσμο που τους περιβάλλει. Βέβαια η γραφή και η ανάγνωση είναι το μέσο, αφού ο σκοπός είναι η ελεύθερη και μη λογοκριμένη έκφραση.
Έτσι και στο Μικρό Δέντρο, για να καταφέρει ένα παιδί να επικοινωνήσει με κάποιο άλλο που βρίσκεται μακριά, το πρώτο στάδιο είναι να στείλει μια ζωγραφιά, το δεύτερο να γράψει το όνομα του στο φάκελο σαν
αποστολέας, και το τρίτο να καταφέρει να αποτυπώσει το μήνυμα με γράμματα. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα του πώς η γραφή μπορεί να γίνεται μέσο κι όχι αυτοσκοπός του αναλυτικού προγράμματος.
Το παιδί λοιπόν δεν θα μάθει την γραφή μέσα από την αντιγραφή των σχολικών κειμένων ή την υπαγόρευση του δασκάλου (όλοι και όλες θυμόμαστε τα τετράδια αντιγραφής ή τις ασκήσεις ορθογραφίας σαν μια ανίερη παπαγαλία
χωρίς προσωπικό κίνητρο), αλλά τα ίδια καθορίζουν το περιεχόμενο της γραπτής έκφρασης, και σίγουρα ο παραπάνω τρόπος δημιουργεί νέο κίνητρο για να συνεχίσει κανείς να εκφράζεται με κριτική σκέψη και συνείδηση.
Ο C. Freinet στο άρθρο του “Το αστικό σχολείο” υποστήριξε πως: “…οι μεγάλοι παιδαγωγοί υπήρξαν ένθερμοι επαναστάτες που ενδιαφέρονταν κυρίως για την ανάπτυξη του παιδιού με την κοινωνική και ανθρώπινη έννοια…”. Τα πολιτικά και παιδαγωγικά χαρακτηριστικά του κινήματος Freinet, αν βέβαια είναι εφικτός ένας τέτοιος διαχωρισμός μετά την παραπάνω παραδοχή, είναι: η εμπλοκή των γονιών στην οργάνωση του σχολείου, η δημοκρατική αυτοδιοίκηση των μαθητών,το αντιπολεμικό πρόταγμα, η σχολική εφημερίδα, η αλληλογραφία και το τυπογραφείο, η συνεργατική μάθηση μέσα από τα ενδιαφέροντα των παιδιών, η παιδαγωγική της εργασίας (χειρωνακτική εργασία-κατασκευή προϊόντων) και η εισαγωγή της τέχνης και της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, τα αυτοδιορθούμενα υλικά (δοκιμή και λάθος), και η μέθοδος του περιβάλλοντος ή βιωματική μάθηση.
Σκοπός του κειμένου δεν είναι η λεπτομερειακή ανάλυση της παιδαγωγικής του Freinet, αλλά η παρουσίαση του πώς προσπαθούμε να ενσωματώσουμε την παιδαγωγική του στις σημερινές κοινωνικές συνθήκες.
Τέλος, θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα ενδιαφέρον για το πώς συνοδεύω τα παιδιά στην πόλη, αλλά και πώς η ίδια η πόλη αποτελεί ένα πεδίο παιδαγωγικής δράσης. Αν υπάρχει ενδιαφέρον για περαιτέρω μελέτη ενδεικτικά προτείνουμε:

J. Houssaye, Δεκαπέντε παιδαγωγοί, Μεταίχμιο 2000
Σ. Φρενε, Το σχολείο του λαού, Οδυσσέας 1977
Ν. Μπαλής, Η ιδεολογία της εκπαίδευσης και η μάθηση της ελευθερίας, Καστανιώτη 1979
Σύγχρονα θέματα, Τεύχος 99, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2007
Στο νησί της αλφαβήτου, Τεύχος 7, Ελευθεριακή κουλτούρα 2001
Το μικρό δέντρο 2016, Η ζωή και το έργο του Σελεστέν Φρενέ
http://alliotikosxoleio.espivblogs.net/…/%CE%A6%CF%81%CE%B5…
%CE%9C%CE%B9%CE%BA%CF%81%CF%8C-
%CE%94%CE%AD%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF-1.pdf
Το σκασιαρχείο παιδαγωγική ομάδα https://skasiarxeio.wordpress.com/

 

Βιβλιοπαρουσίαση: Οι περιπέτειες του Νονό

Και φέτος συμμετέχουμε στο Ελευθεριακό Φεστιβάλ Βιβλίου, όπου σε συνεργασία με την ΕΣΕ εκπαιδευτικών θα παρουσιάσουμε τις “Περιπέτειες του Νονό” του Jean Grave, εκδ. Στάσει Εκπίπτοντες. Εισαγωγή, πρόλογος: Fransisco Ferrer i Guardia, Anselmo Lorenzo.”Ήταν ένα βράδυ όπως όλα τα υπόλοιπα στη ζωή του Νονό, ενός εννιάχρονου αγοριού μιας φτωχής οικογένειας που μοχθούσε για να τα βγάλει πέρα, όπως εξάλλου όλες οι φτωχές οικογένειες. Ο Νονό έπεσε να κοιμηθεί και το επόμενο πρωί ξύπνησε σε ένα μέρος όπου δεν είχε ξαναβρεθεί.
Περιπλανώμενος, εξερευνώντας το μέρος στο οποίο βρέθηκε, μάλλον με μαγικό τρόπο, μαθαίνει πως είναι στη χώρα της Αυτονομίας, όπου οι άνθρωποι καταλαβαίνουν τα έντομα, τα πουλιά, και όλα τα υπόλοιπα ζώα, όπου μικροί και μεγάλοι μοιράζονται τα πάντα, δουλεύουν από κοινού, αποφασίζουν μαζί για τα ζητήματα της κοινότητάς τους συνδυάζοντας το παιγνίδι και την εργασία.”

Καθημερινά, μετά τις 19:00 θα υπάρχει γωνιά ανάγνωσης παιδικού βιβλίου με βιβλία από την βιβλιοθήκη μας.

Πρόσκληση σε οικογένειες που θέλουν να συμμετάσχουν στο εγχείρημα

Καλούμε το Σάββατο 25 Μαίου στις 11:00 το πρωί όσες οικογένειες επιθυμούν να συμμετάσχουν του χρόνου στο εγχείρημά μας ή ενδιαφέρονται να γνωρίσουν από κοντά τον χώρο και την παιδαγωγική φιλοσοφία μας. Θα ξεκινήσουμε με αναλυτική ξενάγηση και θα ακολουθήσει παρουσίαση του παιδαγωγικού μας πλαισίου και συζήτηση.

Σας περιμένουμε.

Ανοιξιάτικη γιορτή στο Μικρό δέντρο

Σας προσκαλούμε στην ανοιξιάτικη γιορτή μας την Κυριακή στις 11:00 στο Μικρό δέντρο. Θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στον χώρο μας και θα ακολουθήσουν ομαδικά παιχνίδια για μικρούς και μεγάλους, χειροτεχνίες και κατασκευές και μεσημεριανό γεύμα στον αγρό μας. Σας περιμένουμε!

Εργαστήρι της ΣΕ ΒΙΟΜΕ στο Μικρό Δέντρο

Εργαστήριο παρασκευής φυσικών απορρυπαντικών από την ΣΕ ΒΙΟΜΕ.
Η Συνεργατική Εργαζομένων της ΒΙΟΜΕ, παρουσιάζει εργαστήριο παρασκευής φυσικών απορρυπαντικών στο χώρο του αυτοοργανωμένου εγχειρήματος “Το Μικρό Δέντρο”. Θα ακολουθήσει συνολική ενημέρωση σχετικά με τα φυσικά και οικολογικά απορρυπαντικά και τα προϊόντα περιποίησης πάνω στις πρώτες ύλες, τις μεθόδους παραγωγής και τις ιδιότητές τους.

Και στην περίπτωση που αναρωτιέστε πως παράγονται όλα αυτά μέσα σε ένα ανακτημένο από τους/τις εργαζόμενους/ες του εργοστάσιο, χωρίς αφεντικό, αλλά με μεγάλη δόση αλληλεγγύης δεν έχετε παρά να παρευρεθείτε στην εκδήλωσή μας…