Ανοιχτή αυτομόρφωση: Ελευθερία και Όρια

‘Τι σημαίνει ελευθερία;’

‘Μπορεί ένα παιδί να βιώσει την ελευθερία;’

‘Πώς μια σχολική κοινότητα μπορεί να επιτρέπει σε ένα παιδί να βιώνει την ελευθερία;’

Γνωρίζουμε πως τέτοιου είδους ερωτήσεις δεν είναι απλές και εύκολες. Γνωρίζουμε, ακόμα, πως τέτοιου είδους ερωτήσεις απασχολούν εδώ και αιώνες φιλοσόφους, στοχαστές, κοινωνιολόγους, πολιτικά σκεπτόμενους ανθρώπους, θεωρητικούς της εκπαίδευσης, παιδαγωγούς και γονείς.

Στα πέντε χρόνια ύπαρξης του σχολείου μας, συνύπαρξης παιδιών και ενηλίκων, χρειάστηκε πολλές φορές, να διερωτηθούμε πάνω στην έννοια την ελευθερίας, να μελετήσουμε σε σχέση με αυτή και να προσπαθήσουμε να την προσεγγίσουμε όλο και περισσότερο στις παιδαγωγικές πρακτικές μας. Χρειάστηκε να επιμείνουμε στην βαθύτερη κατανόηση της συσχέτισης της ελευθερίας με την μάθηση, το περιβάλλον, την συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, την υπευθυνότητα και τον σεβασμό.

και να διερωτηθούμε ξανά:

‘Τι σχέση έχουν τα όρια με την ελευθερία;’

Το Σάββατο 16 Μαρτίου σας περιμένουμε για μία ακόμα ανοιχτή αυτομόρφωση στο Μικρό Δέντρο. Η αυτομόρφωση θα περιλαμβάνει, όπως πάντα, θεωρητικό και βιωματικό μέρος. Θα έχουμε την ευκαιρία να προβληματιστούμε με ερωτήματα όπως: Πως μπορούν τα παιδιά να κατακτήσουν την ελευθερία τους σε ένα περιβάλλον που τους επιβάλλει συγκεκριμένα κανονιστικά πρότυπα και σε έναν δημόσιο χώρο που παρουσιάζει γι αυτά ένα σωρό περιορισμούς; Τι είναι η ελευθερία και από ποιούς ορίζεται; Ποιά πρέπει να είναι η συμμετοχή των παιδιών στην λήψη αποφάσεων; Ζούνε τα παιδιά σε ένα πολιτικό κενό; Θα αποπειραθούμε να συνδέσουμε αυτά τα ερωτήματα με την καθημερινότητα μας με τα παιδιά μέσα από συζήτηση και βιωματικά παιχνίδια.

Σας περιμένουμε!

Η αυτομόρφωση είναι με ελεύθερη συνεισφορά και απευθύνεται σε ενήλικες.

Δηλώσεις συμμετοχής: 6977850915, 6997736314

Η διερευνητική εκδρομή στην φεμινιστική απεργία

Η παιδαγωγική ομάδα του σχολείου μας αποτελείται και αποτελούνταν αποκλειστικά από γυναίκες. Καθ’ αυτόν τον τρόπο, έχοντας βιώσει την υποτίμηση του φύλου μας, την αντικειμενοποίηση των σωμάτων μας και την βία της ετεροκανονικότητας, δεν μπορούμε παρά να δίνουμε σημασία σε όσα πρέπει να ειπωθούν για το φύλο, το σώμα και την σεξουαλικότητα τόσο για την ενήλικη όσο και για την παιδική ηλικία.
Είναι επίσης σημαντικό να αναφέρουμε πως το Μικρό Δέντρο συζητήθηκε, αποφασίστηκε, δημιουργήθηκε και στηρίχτηκε για τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από γυναίκες. Γεγονός το οποίο βλέπουμε με πολύ χαρά να αλλάζει καθώς περνούν τα χρόνια και όλο και περισσότεροι μπαμπάδες συμμετέχουν στο εγχείρημα.
Σήμερα συμμετέχουμε στην φεμινιστική απεργία. Θα μας βρείτε 13:30 στο άγαλμα του Βενιζέλου.

Ψηλαφισμοί εννοιών

Είπαμε στα παιδιά ότι την Παρασκευή το σχολείο δεν θα είναι ανοιχτό, γιατί η συνέλευση των συνοδών αποφάσισε να στηρίξει την φεμινιστική απεργία. Ετσι, άρχισε μια συζήτηση για τις λέξεις πορεία, απεργία, κορίτσι και αγόρι. Αφού συγκεντρωσαμε τις πληροφορίες που γνώριζαν τα παιδιά, κάποιο παιδί που είχε ξανασυμετάσχει σε πορεία πρότεινε να φτιάξουμε σημαιάκια, για να έχουμε τα δικά μας.

Σημαίες και εθνικισμός

Έχει ενδιαφέρον το πως προσέγγισαν τα παιδιά εικαστικά και εννοιολογικα την ‘σημαια’. Οταν δεν υπάρχει από το σπίτι και το σχολείο η ενήλικη φόρτιση της λέξης, τα παιδιά αντιλαμβάνονται την δραστηριότητα αυτή σαν αφορμή για πειραματισμό με τις υφές, τα γεωμετρικά σχήματα και το χρώμα. Σε αντίθεση με το αναλυτικό πρόγραμμα, που ακόμα και σήμερα βλέπουμε στους παιδικούς σταθμούς και στα νηπιαγωγεία τα παιδιά να βάφουν μπλε τις λωρίδες της ελληνικής σημαίας. Η κατασκευή λοιπόν της εθνικής ταυτότητας και ο φανατισμός ξεκινά ήδη από την πρώτη ηλικία. Ας θυμηθούμε περιπτώσεις παιδαγωγών που στην τάξη είχαν παιδιά διαφόρων εθνικοτήτων και τόλμησαν να μιλήσουν και να παρασουσιάσουν, για παράδειγμα, την αλβανική σημαία, κάτι που προκάλεσε πλήθος ενθνικιστικών διαμαρτυριών από γονείς. Ας παλέψουμε για ένα σχολείο όπου το κάθε παιδί θα μπορεί να είναι ο εαυτός του πέρα από φανατισμούς, ρατσισμους και στερεότυπα. Ένα σχολείο όπου κανένα δόγμα και καμία θρησκευτική ιδεολογια δεν θα αναπαράγεται επεκτατικα επάνω τους, χωρίς όμως να τους αποκρύπτεται και η πολλαπλότητα της πραγματικότητας.

Η σημασία της τέχνης

Τα εικαστικα στην προσχολική ηλικία είναι απαρραιτητα γιατί επιτρέπουν στα παιδιά να εκφράσουν ιδέες και συναισθήματα και να επικοινωνήσουν με ένα μη λεκτικό τρόπο. Το αυθόρμητο έργο του παιδιού είναι ένα κομμάτι της προσωπικότητας του που παίρνει μορφή και σχήμα. Ως δημιουργός συνθέτει τον δικό του πολιτισμό, την προσωπική του αισθητική αντίληψη και ταυτότητα. Το εικαστικό ατελιέ χρειάζεται να έχει ποικιλία υλικών και τεχνικών, και ο/η παιδαγωγός να έχει διακριτική παρουσία και παρέμβαση, αφήνοντας τα παιδιά να ευχαριστηθουν και να δομήσουν την αυτοαγωγή τους. ” Η χρήση γλωσσών με οπτικές αναπαραστασεις ως δομικών στοιχείων των σκέψεων και των συναισθημάτων μέσα σε μια ολιστική εκπαίδευση” (Reggio Emilia: Οι χίλιες γλώσσες των παιδιών προσχολικής ηλικίας, C. Edwards, L. Gardini, G. Forman, 2012)

Γιορτή Μεταμφιέσεων στο Μικρό Δέντρο

Την Κυριακή 3 Μαρτίου σας περιμένουμε στο Μικρό Δέντρο για την καθιερωμένη μας γιορτή μεταμφιέσεων.

Στις 11:00 θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στο χώρο και θα ακολουθήσουν δραστηριότητες για τα παιδιά, φαγητό και μουσική.

Η γιορτή πραγματοποιείται για την οικονομική ενίσχυση του εγχειρήματος.

Σας περιμένουμε!

Η γλώσσα στα πρώτα χρόνια της ζωής. Μια μοντεσσοριανή προσέγγιση.

Το θέμα της αυτομόρφωσης είναι η προσέγγιση της γλώσσας στο Μικρό Δέντρο. Θα μιλήσουμε για τις βασικές αρχές της μοντεσσοριανής φιλοσοφίας αναφορικά με το κομμάτι της γλώσσας καθώς επίσης και για το πώς επιλέγουμε να τις εφαρμόσουμε στην πράξη. Θα μιλήσουμε για το πώς βοηθάμε το παιδί να χτίσει τον προφορικό και τον γραπτό του λόγο, ακολουθώντας το ενεργό ενδιαφέρον του καθώς αυτό ζει και αναπτύσσεται στα πλαίσια μιας κοινότητας της οποίας αποτελεί ενεργό μέλος. Το γνωστικό αντικείμενο της γλώσσας δεν προσλαμβάνεται απλώς από το παιδί αλλά δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για την ανατροφοδότηση του ενδιαφέροντος και την ενεργή ανακάλυψη της γλώσσας ως ένα εργαλείο με νόημα που συνδέεται με την ήδη υπάρχουσα γνώση και καλεί το παιδί σε περαιτέρω ανακάλυψη.

Η αυτομόρφωση θα έχει ένα θεωρητικό εισαγωγικό κομμάτι και στην συνέχεια θα παρουσιαστεί κάποιο μέρος του μοντεσσοριανού υλικού για την γλώσσα. Θα μιλήσουμε επίσης και για τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουμε τα παιδικά βιβλία και το πώς επιλέγουμε να οργανώνουμε την βιβλιοθήκη μας. Στο δεύτερο μέρος, που θα έχει βιωματικό χαρακτήρα, θα έχουμε την ευκαιρία να δουλέψουμε με το υλικό και να περιηγηθούμε ελεύθερα στον χώρο. Στο τέλος θα ακολουθήσει συζήτηση.

Η αυτομόρφωση είναι με ελεύθερη συνεισφορά και απευθύνεται σε ενήλικες.

Δηλώσεις συμμετοχής: 6977850915, 6997736314

Συμμετοχή του Μικρού Δέντρου στην Ημερίδα για τα Δημοκρατικά Σχολεία που διοργανώνει το EUDEC Greece

Το Μικρό Δέντρο συμμετέχει στην ημερίδα για τα Δημοκρατικά Σχολεία, η οποία διοργανώνεται από το EUDEC Greece, το Σάββατο 2 Φεβρουαρίου.

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στο αμφιθέατρο του 1ου Γυμνασίου Αγίου Δημητρίου (Στρογγυλό), Στρατάρχου Αλεξάνδρου Παπάγου 23, Άγιος Δημήτριος. Θα συμπεριλαμβάνει θεματικά πάνελ εισηγήσεων και εργαστήρια.

Στο επισυναπτόμενο αρχείο, θα βρείτε την αφίσα και το αναλυτικό πρόγραμμα της ημερίδας.

Παρακάτω ακολουθεί η θεωρητική εισήγηση που συνοδεύει την παρουσίασή μας.

 

Βιώνοντας και εξασκώντας την δημοκρατία στην καθημερινή ζωή.

Ένα σχολειό κοινότητας.

Η απόπειρα επαναπροσδιορισμού της έννοιας της επικοινωνίας σαν μια μοναδική ζωντανή και μεταβαλλόμενη διαδικασία.

Στην κοινότητα του Μικρού Δέντρου η επικοινωνία είναι το εργαλείο με το οποίο από την θεωρία πειραματιζόμαστε στην πράξη. Από την αρχή του εγχειρήματος επιλέξαμε να έχουμε μια ομάδα συνοδών που συναντιέται, εκτός πρωινής καθημερινότητας, σε μια τακτική εβδομαδιαία συνέλευση Η ομάδα των συνοδών για να προετοιμαστεί μελέτησε, επισκέφτηκε Δημοκρατικά, Ενεργά (Active) και Αναρχικά σχολεία για να συλλέξει ερεθίσματα, εμπειρίες και έμπνευση. Παρακολούθησε και οργάνωσε αυτομορφώσεις, σεμινάρια και ομιλίες για την ανταλλαγή εργαλείων, και ίσως το πιο σημαντικό, επιχείρησε να πειραματιστεί. Οι συνοδές βρίσκονται σε ετοιμότητα για να επαναπροσδιορίσουν τις θεωρητικές τους προσεγγίσεις με εργαλεία τον αναστοχασμό και την ανατροφοδότηση από την πρακτική, τους γονείς και τους εξωτερικούς συνεργάτες και συνδημιουργούς. Η συμμετοχή στην ερευνητική διαδικασία είναι αναγκαία, καθώς εκεί είναι ο τόπος ζύμωσης πάνω στις αξίες, τις αρχές και τις πρακτικές και κατ’ επέκταση ο τόπος που χτίζουν μια κοινή παιδαγωγική βάση. Δεν υπάρχει ουδέτερη έρευνα, ουδέτερη παιδαγωγική, ούτε ουδέτερη παιδαγωγός, σκοπός λοιπόν της παιδαγωγικής ομάδας είναι να αναπαράγει έναν διαφορετικό πολιτισμό από τον κυρίαρχο.

Έτσι λοιπόν, για μας η παιδική ηλικία δεν είναι μια προετοιμασία μετάβασης για την μελλοντική ενήλικη ζωή, είναι μια ειδική περίοδος με ειδικά χαρακτηριστικά και ειδικά προβλήματα. Τα παιδιά ζουν στο παρόν και για το παρόν.  Σε ένα περιβάλλον, τα χαρακτηριστικά του οποίου θα αναλύσουμε παρακάτω, το παιδί μπορεί να λειτουργήσει σύμφωνα με τα εσωτερικά του κίνητρα και τις επιθυμίες του για να δομήσει τον εαυτό του και να κατανοήσει τους άλλους. Η πρώτη παιδική ηλικία είναι η βάση του ατόμου για να καλλιεργήσει την αυτονομία, την αυτοπεποίθηση και την κριτική συνείδηση μέσα από το βίωμα της πραγματικότητας. Η απελευθέρωση της παιδικής ηλικίας από τις ενήλικες φιλοδοξίες, είναι το πρώτο βήμα για την κατάκτηση της ελευθερίας του. Υπερασπίζοντας την αυτονομία της παιδικής ηλικίας και την ικανότητα του παιδιού για αυτοδιάθεση, το παιδί μπορεί να επιλέξει για την ζωή του μέσα και έξω από τα τείχη του σχολείου και του σπιτιού. Η ελευθεριακή σκέψη και συγκεκριμένα οι ελευθεριακές προσεγγίσεις για την μάθηση θέτουν σαν βασικό το ζήτημα της ατομικής αυτονομίας, ιδωμένο από το πρίσμα της κοινοτικής ζωής. Ο C. Ward υποστηρίζει πως η ελευθεριακή μάθηση συντελείται σε τρία επίπεδα: 1. Το επίπεδο της ατομικότητας: όπου μέσα από την αυτενέργεια ο μαθητής κατακτά την προσωπική του γνώση. 2. Το επίπεδο της κοινότητας: με τη συνεκπαίδευση, την αλληλοβοήθεια και τη συμμετοχή κατακτά το βίωμα της δημοκρατικής συμβίωσης. 3. Το επίπεδο της οργάνωσης: βιώνοντας τη λειτουργία μιας αυτοοργανωμένης δομής που διέπεται από αντιιεραρχικές, οριζόντιες σχέσεις Επιλέγουμε την αυτονομία και την αυτορρύθμιση όχι μόνο στην σχολική καθημερινότητα αλλά στο σύνολο της κοινότητας μας, γιατί είναι μια δράση ζωντανή, δημιουργική, αυθεντική. Είναι μια πράξη σαν απάντηση στην κοινωνία που ζούμε. Μια πρόταση οργάνωσης μιας σχολικής κοινότητας με τα χαρακτηριστικά της αντιιεραρχίας, της ελευθερίας και της συμμετοχής. Το Μικρό δέντρο λειτουργεί με διαδικασίες που οι ίδιοι/ες συμμετέχοντες έχουν αποφασίσει, με αφετηρία τις προσωπικές ανάγκες και επιθυμίες για την ύπαρξη ενός κοινοτικού σχολείου. Με εργαλείο τις συνελεύσεις μας, στις οποίες επιδιώκουμε την ομοφωνία σαν διαδικασία ισοτιμίας και συνδιαμόρφωσης και όχι σαν αυτοσκοπό, δημιουργούμε ένα πλέγμα επικοινωνίας όλων των ομάδων: παιδιών, γονιών, συνοδών. Σκοπός είναι να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε τις κοινωνικές αντιφάσεις και κατασκευές που βιώνουμε μαζί με τα παιδιά και όχι να δημιουργήσουμε γι’ αυτά μια γυάλα θεωρώντας πως ζουν σε ένα κοινωνικο-πολιτικό κενό.

Αφίσα Ημερίδας

Πρόγραμμα Ημερίδας

Παιδικές συνελεύσεις : Βιωματική αυτομόρφωση στο Μικρό Δέντρο

Σε ένα ακόμα βιωματικό εργαστήρι στο Μικρό Δέντρο, θα δούμε πως πραγματώνεται η ελευθεριακή εκπαίδευση μέσα από το εργαλείο μιας αμεσοδημοκρατικής συνέλευσης. Το εργαστήρι αυτό έχει έναν διπλό στόχο. Από την μία να δημιουργήσει μία πραγματική συνέλευση στο εδώ και στο τώρα, ένα εργαλείο όπου ο κάθε ένας και η κάθε μία μπορεί ισοδύναμα να συμμετέχει, και από την άλλη να αποτελέσει μία εκπαιδευτική διαδικασία που να μας τροφοδοτήσει με νέα εργαλεία διαχείρισης της πραγματικότητας. Γιατί στην ιεραρχική οργάνωση και την ανάθεση απαντάμε με ισοδυναμία και κυκλικότητα και στον ανταγωνισμό και τον ατομικισμό με συλλογικότητα και αλληλεγγύη.
Η αυτομόρφωση απευθύνεται σε ενήλικες και είναι με ελεύθερη συνεισφορά.
ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ 6997736314, 6977850915

Χειμωνιάτικη γιορτή στο Μικρό Δέντρο

Την Κυριακή 9 Δεκέμβρη στις 11:00 σας περιμένουμε στο Μικρό Δέντρο, στη χειμωνιάτικη γιορτή μας.

Θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στον χώρο, αφήγηση παραμυθιού, face painting και θα φτιάξουμε κουλουράκια!