Ανοιχτή Αυτομόρφωση-Ιούνης 2017

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ
ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

«Το παιδί που έχει μάθει να μιλά, που γνωρίζει και χρησιμοποιεί τους κανόνες της μητρικής του γλώσσας, δεν θα μπορούσε ποτέ να περιγράψει τη μη συνειδητή διεργασία που του τα δίδαξε. Και όμως, αυτός, ο άνθρωπος, είναι ο δημιουργός της γλώσσας. Τη φτιάχνει εντελώς μόνος του, αν όμως του έλειπε η πρωταρχική δύναμη και δεν μπορούσε να τελειοποιήσει αυθόρμητα την γλώσσα του, δεν θα γινόταν κανένα ολοκληρωμένο έργο στον κόσμο των ανθρώπων. Δεν θα υπήρχε ποτέ πολιτισμός. Από την σκοπιά αυτήν πρέπει να δούμε το παιδί. Αυτή είναι η σημασία του και η δύναμη του. Ο πολιτισμός στηρίζεται στο έργο του. Γι’ αυτό πρέπει να δώσουμε στο παιδί την βοήθεια που χρειάζεται, να το διευκολύνουμε και να το εξυπηρετήσουμε, για να μην κάνει μόνο του το δρόμο.»   Μ.Μοντεσσόρι, Ο αφομοιωτικός νους

· Γονατίζουμε στο ύψος του παιδιού και μιλάμε αργά και καθαρά.

· Όταν το παιδί κάνει λάθη στην ομιλία, επαναλαμβάνουμε την φράση χρησιμοποιώντας την λέξη σωστά χωρίς να διορθώνουμε άμεσα.

· Χρησιμοποιούμε τις σωστές λέξεις για το καθετί όσο μεγάλες και δύσκολες και αν είναι. Αποφεύγουμε τα μπεμπεκίστικα (μαμ, ατα κ.τ.λ.

· Προσπαθούμε να μην αναπαράγουμε τα γλωσσικά λάθη των παιδιών όσο χαριτωμένα και αν τα βρίσκουμε.

· Διαβάζουμε βιβλία!

· Ενθαρρύνουμε τις προσπάθειες για συζήτηση, δίνουμε χρόνο, ακούμε προσεκτικά και προσπαθούμε να μείνουμε στο θέμα.

· Αφηγούμαστε ιστορίες, λέμε αινίγματα, παίζουμε γλωσσικά παιχνίδια, τραγουδάμε!

· Αποφεύγουμε τις πιπίλες.

· Περιορίζουμε τις οθόνες στο ελάχιστο.

· Λέμε τα νέα μας.

· Τρώμε όλοι μαζί!

· Πηγαίνουμε βόλτες στην φύση.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Μαρία Μοντεσσόρι

– Ο αφομοιωτικός νους

– Το μυστικό της παιδικής ηλικίας

– Η διαμόρφωση του ανθρώπου

– Τι πρέπει να ξέρετε για το παιδί σας

Πώς να μεγαλώσετε ένα υπέροχο παιδί, Tim Seldin

A path for the exploration of any language leading to writing and reading, Muriel I. Dwyer

Education for human development, Mario M. Montessori Jr

Aidtolife.org

Ανοιχτή Αυτομόρφωση-Μάρτης 2017

Οι αυτομορφώσεις στο μικρό δέντρο

Για να δημιουργήσουμε συνθήκες ελευθερίας, έκφρασης και επικοινωνίας συναντιόμαστε μια φορά το μήνα και συζητάμε θέματα που αφορούν την κοινότητα μας, αλλά και ζητήματα της ελευθεριακής εκπαίδευσης τόσο στην θεωρία όσο και στην πράξη. Τις συναντήσεις αυτές τις ονομάσαμε ανοιχτές αυτομορφώσεις. Θέλουμε να είναι ανοιχτές, γιατί θεωρούμε πως αφορούν όχι μόνο τους γονείς και τους παιδαγωγούς αλλά και οποιονοδήποτε/οποιαδήποτε αμφισβητεί το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα και τα κυρίαρχα στερεότυπα που αναπαράγει. Επιδιώκουμε το μοίρασμα της γνώσης χωρίς `αυθεντίες, ειδήμονες και ακαδημαικούς. Γενικότερος σκοπός των αυτομορφώσεων είναι η προώθηση των αξιών της βιωματικής μάθησης και της ελευθεριακής εκπαίδευσης, που ορίζεται ως η άμεση δημοκρατία μέσα από την αυτοδιεύθυνση και την συλλογική αυτορρύθμιση. Η επικοινωνία μεταξύ των ενηλίκων, μεταξύ των παιδιών αλλά και μεταξύ των παραπάνω  ομάδων είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κοινοτικής εκπαίδευσης. Οι αυτομορφώσεις συνδιαμορφώνονται από όλα τα μέλη της κοινότητας. Από τα παιδιά που εκφράζονται μέσα στην σχολική καθημερινότητα και από τους ενήλικες μέσα από την διαδικασία της συνέλευσης. Η κοινοτικές σχέσεις γίνονται εργαλείο μάθησης για όλα τα μέλη της κοινότητας.

Η αφετηρία των γονιών για την συμμετοχή τους στο εγχείρημα ξεκινά, από την επιθυμία τους για μια διαφορετική εκπαίδευση μαζί με τα παιδιά τους. Με την προσωπική τους εμπλοκή στο ‘χτίσιμο’ του σχολείου μέχρι και την συνδιοργάνωση των αυτομορφώσεων, κατανοούν και οι ίδιοι τις διαδικασίες μάθησης που συμβαίνουν στο σχολείο. Έτσι οι γονείς αισθάνονται το σχολείο σαν το σπίτι τους, αλλά και σαν το σπίτι των παιδιών τους, αφού γνωρίζουν, συνδιαμορφώνουν  και αποφασίζουν και οι ίδιοι γαι το τι συμβαίνει ή τι θα συμβεί. Με αυτό τον τρόπο είναι πιο εφικτό να δημιουργηθούν σχέσεις εμπιστοσύνης και ειλικρίνειας, όπου οι ανησυχίες του καθενός/μίας σε προσωπικό ή σε πολιτικό επίπεδο θα έχουν τόπο να εκφραστούν.  Σημαντικό, ακόμη, είναι να κατανοούν γονείς και συνοδοί τον χρόνο που αφιερώνουν για την κοινότητα. Η ενεργή συμμετοχή των οικογενειών σε όλες τις διαδικασίες, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δόμηση σχέσεων και την οικειοποίηση του εγχειρήματος, και συνεπώς τη βιωσιμότητα του.

Η αυτορρύθμιση των συναισθημάτων του παιδιού & οι παρεμβάσεις του ενήλικα

“Η ανάπτυξη της ηθικής και κοινωνικής κρίσης δεν είναι παρά άμεσο παράγωγο της αγάπης του εαυτού μας. Η βάση της κατανόησης των άλλων απ’ το άτομο είναι η ικανότητα ταύτισης με τα αισθήματά τους. Αυτή η ταύτιση που δημιουργεί το άτομο με τους άλλους, γεννάει και τα θετικά ή αρνητικά συναισθήματα απέναντί τους”.Τζόελ Σπρινγκ, Το αλφαβητάρι της ελευθεριακής εκπαίδευσης, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1985, σελ.35

Σε ένα περιβάλλον όπου οι ανάγκες του νέου ατόμου αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα, ειλικρίνεια και συνέπεια, δημιουργώντας οι ενήλικες τις κατάλληλες συνθήκες, το νέο άτομο μπορεί να νοιώσει την ασφάλεια να εκφράσει τις επιθυμίες και τα συναισθήματα του ελεύθερα. Η  αυτορύθμιση του ατόμου συντελείται μέσα από την δόμηση του εαυτού σε άμεση αλληλεπίδραση  με την κοινοτική ζωή και με σεβασμό στις ανάγκες και τις επιθυμίες των υπολοίπων. Αυτές είναι βασικές προϋποθέσεις που επιτρέπουν την καλλιέργεια της αυτορρύθμισης, που αυτή με τη σειρά της είναι συστατικό στοιχείο της ελευθεριακής παιδείας. Η αυτορρύθμιση των συναισθημάτων είναι μια παράλληλη διαδικασία με τον αυτοέλεγχο, αλλά και την κοινωνική προσαρμογή. Η πρώτη παιδική ηλικία είναι η βάση του ατόμου για να καλλιεργήσει την αυτονομία,  την αυτοπεποίθηση και τη συνείδηση μέσα από το βίωμα της πραγματικότητας.

Δεν υπάρχουν συνταγές και βήματα που εξασφαλίζουν την αυτορρύθμιση και την αυτονομία του παιδιού. Η αυτορύθμιση είναι η ίδια η επιθυμία για μάθηση, πώς θα μπορούσε άρα να υπάρχει ένα εγχειρίδιο που να εγγυάται την κατάκτησή της; Το κάθε νέο άτομο ακολουθεί μια ξεχωριστή πορεία για την εξερεύνηση του εαυτού και του άλλου.

Σκοπός αυτής της αυτομόρφωσης είναι να μοιραστούμε εργαλεία και τρόπους που ο/η καθένας/μία θα βρει τον εαυτό του/της σε αυτά. Να στοχαστούμε πάνω στο ζήτημα της πρώτης παιδικής ηλικίας και τα στερεότυπα που αναπαράγουμε οι ενήλικες σε σχέση με αυτή.

 

Στο σχολείο μας…

-επιθυμούμε μια ολιστική εκπαίδευση, όπου η ανάπτυξη των παιδιών κινητική, γνωστική, πνευματική, συναισθηματική, κοινωνική έχει ίση βαρύτητα.

-σεβόμαστε το χρονορυθμό και την προσωπικότητα  του κάθε παιδιού.

-αφουγκραζόμαστε τις πραγματικές ανάγκες του παιδιού, με σκοπό να μπορέσουν και τα ίδια να τις κατονομάσουν ελεύθερα και μακριά από τις ενήλικες ηθικές νόρμες.

-συνοδεύουμε το νέο άτομο με το τρίπτυχο ακούω – συνοδεύω – προτείνω. Η ενεργητική ακρόαση είναι προαπαιτούμενο για τη δημιουργία μιας ειλικρινούς σχέσης, διότι ο ενήλικας θα χρειαστεί να περιορίσει το εγώ του, να κάνει μια μακριά παύση και μετά να προτείνει στο νέο άτομο. Μια ενήλικη πρόταση που δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις ανάγκες του νέου ατόμου, συνήθως ορθώνει ένα τοίχο στην επικοινωνία και όχι μια γέφυρα.

– δίνεται η δυνατότητα της λεκτικής και της μη λεκτικής έκφρασης των συναισθημάτων, μέσα από το περιβάλλον (γωνιές γλώσσας, τέχνης, ψυχοκίνησης, παιδικής συνέλευσης) και το υλικό που έχει διαμορφώσει ο ενήλικας.

– αποδεχόμαστε τις ποιότητες των συναισθημάτων χωρίς απαγορεύσεις. Στην πρώτη παιδική ηλικία  το νέο άτομο βιώνει εκτός από τη χαρά, τη θλίψη, το θυμό, τη ματαίωση, το στρες και όλα αυτά είναι αποδεκτά να τα βιώνει ένα παιδί.

– οι ενήλικες υπάρχουν με αυθεντικότητα σε όλο το φάσμα της καθημερινότητας, άρα και στη συναισθηματική τους έκφραση. Ο ενήλικας δεν είναι ουδέτερος και απαθής, αφού και ο ίδιος είναι κομμάτι της κοινότητας. Έτσι, κι ο ίδιος εκφράζει και ονοματίζει το συναίσθημα του σε διάφορες καταστάσεις, βοηθώντας με αυτόν τον τρόπο την έκφραση των παιδιών.

– η κριτική σκέψη και η αυτορρύθμιση δομείται μέσα από την εμπειρία της αμεσο-δημοκρατικής διαδικασίας. Τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να αναλύσουν την καθημερινή τους εμπειρία μέσα από την παιδική συνέλευση εκθέτοντας τις ιδέες και τις απόψεις τους,  αναλαμβάνοντας ευθύνες, κατανοώντας την ομοφωνία και υλοποιώντας τις αποφάσεις τους. Δημιουργούμε, λοιπόν, μια κοινότητα αυτορρύθμισης, όπου οι θεσμοί είναι παράγωγα ατομικών και συλλογικών αναγκών και επιθυμιών και όχι εξωτερικής επιβολής ή εσωτερικευμένης εξουσίας.

Μικρό Δέντρο, Μάρτης 2017

 

 

Ανοιχτή Αυτομόρφωση-Δεκέμβρης 2016

Σε αυτήν την παρουσίαση θα μιλήσουμε για τις ανάγκες του παιδιού προσχολικής ηλικίας και να αγγίξουμε το θέμα της φαντασίας. Θα κάνουμε μία διάκριση ανάμεσα στα προιόντα της φαντασίας του παιδιού και στα προιόντα της φαντασίας του ενήλικα και να μία κριτική στο περιεχόμενο των δεύτερων και στα μέσα με τα οποία μεταδίδονται στο παιδί. Θέλουμε να τονίσουμε την σημασία του συμβολικού παιχνιδιού και του παιχνιδιού ρόλων για την ανάπτυξη του ατόμου ενώ παράλληλα να ασκήσουμε μία κριτική στα προιόντα που απευθύνονται σε παιδιά έχοντας σαν κύριο στόχο την κατανάλωση και το κέρδος και όχι τις πραγματικές τους ανάγκες

19december

αυτομόρφωση φαντασία δεκέμβριος 2016

 

 

 

 

Eπικοινωνία & Kαθημερινή Zωή

kgj

Το δικαίωμα του παιδιού

Σήμερα το δικαίωμα του παιδιού εστιάζει στην ασφάλειά του. Αυτό γειώνεται στον ψυχισμό του ενήλικα σαν επιθυμία να ελέγξει εξ ολοκλήρου το περιβάλλον και τη ζωή του παιδιού, σαν μια μορφή ασφάλειας δηλαδή που οδηγεί σε περιορισμούς. Οι περιορισμοί αυτοί μεταφράζονται πρακτικά σε προστασία στο χώρο, την κίνηση, την πράξη και το λόγο. Αγνοούμε λοιπόν ότι το παιδί είναι μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα με τις δικές του επιθυμίες και ανάγκες που έχει δομήσει μια εσωτερική πειθαρχία. Τελικά το δικαίωμα του παιδιού εξυπηρετεί την ασφάλεια η την ελευθερία του?

Η έννοια της παιδικής ηλικίας είναι ένα κοινωνικό κατασκεύασμα της εκάστοτε εποχής που εξυπηρετεί τα αντίστοιχα συμφέροντα. Σκοπός λοιπόν είναι να απελευθερώσουμε το παιδί απ ’αυτήν. Η παιδική ηλικία δεν είναι η μεταβατική περίοδος για την ενηλικίωση. Δεν είναι το λευκό χαρτί-το ζυμάρι-το σφουγγάρι που ο ενήλικας/αυθεντία μορφοποιεί. Είναι η πρώτη ταυτότητα που αποκτάμε, η πρώτη γέφυρα επικοινωνίας με τον κόσμο. Περιορίζοντας το παιδί, περιορίζουμε τον πυρήνα όπου χτίζεται το άτομο και η κοινότητα.

Το εργαλείο που έχουμε για την απελευθέρωση του παιδιού από την παιδική ηλικία είναι η επικοινωνία μας μαζί του ως αυτόνομο άτομο, η οποία ζυμώνεται μέσα από τη δυναμική του συλλογικού. Η διαδικασία αυτή βιώνεται μέσα από τον πειραματισμό, τον αναστοχασμό, την αυτοβελτίωση, την αλληλοβοήθεια και το σεβασμό. Πιθανώς τα παραπάνω να μη μας οδηγούν σε συγκεκριμένες απαντήσεις αλλά σε ποικίλα ερωτήματα. Ο σκοπός λοιπόν δεν είναι μια συνταγή αλλά μια συνεχόμενη αλληλεπίδραση που μας κρατά σε εγρήγορση μεταξύ θεωρίας και πράξης.

Επικοινωνία

Χτίζουμε την επικοινωνία μας με το παιδί κατανοώντας ότι η ματαίωση είναι ένα συναίσθημα που χρειάζεται να του επιτρέψουμε να βιώσει τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Είναι απαραίτητο συστατικό της μάθησης. Θέλουμε κι αυτό, όπως και εμείς, να γνωρίσει τα πράγματα ως έχουν και όχι να φτιάξουμε γύρω του μια γυάλα αποκλειστικά θετικών συναισθημάτων και βιωμάτων. Βγαίνοντας απ’ αυτήν άλλωστε η ματαίωση θα ήταν ξαφνική και πολύ μεγαλύτερη.

Έτσι λοιπόν εξωτερικεύουμε και κατονομάζουμε κάθε μας συναίσθημα ώστε να βοηθήσουμε το νέο άτομο να γνωρίσει κι αυτό τα δικά του. Το να συγκρατούμε ή να βάζουμε πρόσημα στα συναισθήματά μας χαρακτηρίζει και εξουσιάζει τη διάθεση μας, κάτι που το παιδί νιώθει απόλυτα. Η αυτοπειθαρχία στην εξωτερίκευση και η έκφραση  των συναισθημάτων μας χωρίς ιδιαίτερη φλυαρία είναι ένα εργαλείο που οδηγεί στην αυτονομία και την ειρηνική συμβίωση.

Στην προσπάθειά μας να κατακτήσουμε την επικοινωνία με τα παιδιά συχνά χρησιμοποιούμε υποκοριστικά, μπεμπελισμούς, επιθετικούς προσδιορισμούς, έμφυλες προσδοκίες, χαριτωμένες προσφωνήσεις που παγιώνουν συμπεριφορές και κατευθύνουν το νέο άτομο βαραίνοντας το με τις ενήλικες προσδοκίες μας.

Τα εργαλεία για να προσεγγίσουμε την ποιότητα της επικοινωνίας που επιθυμούμε, συμπυκνώνονται στο τρίπτυχο Ακούω-Συνοδεύω-Προτείνω. Η ενεργητική ακρόαση μας βοηθά να ακούσουμε πραγματικά το παιδί όχι μόνο παρατηρώντας προσεκτικά τα λόγια του αλλά και όλα τα μέσα έκφρασης που διαθέτει και χρησιμοποιεί. Μπαίνουμε έτσι στη θέση του, το κατανοούμε, το αποδεχόμαστε και δείχνουμε σεβασμό στη δυσκολία που βιώνει. Κατανοώντας τον/την άλλο/άλλη και αναδιατυπώνοντας αυτό που έχουμε κατανοήσει είμαστε σε θέση να παρέμβουμε με ενσυναίσθηση πάνω στην ανάγκη ή επιθυμία του. Προτείνουμε λοιπόν, χωρίς να ανακατευθύνουμε το άτομο προς κάποιο αυθαίρετο συμπέρασμα «ρίχνοντας μια ματιά στη συμπεριφορά του».

Με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζουμε το μπλοκάρισμα στην επικοινωνία. Προσπαθούμε να καταλάβουμε και όχι να κρίνουμε. Ένα παράδειγμα που μας βοηθά να κατανοήσουμε τη διαφορά είναι η διαχείριση της «επιθετικότητας». Η επιθετικότητα είναι μια κοινωνική αντίδραση, είναι κομμάτι της σχέσης. Ο ενήλικας είναι μέρος αυτού του συστήματος στο οποίο το παιδί εκφράζει την επιθετικότητά του. Θα πρέπει να το αναγνωρίσει αυτό αντί να φοράει στο παιδί την ταμπέλα του «επιθετικού». Αντιμετωπίζουμε λοιπόν τις κρίσεις με αυτοκριτική και αναστοχασμό. Ο ενήλικος κατέχει το χώρο, το χρόνο και το εκτόπισμα και είναι αυτός που πρέπει να μικρύνει και να ξαναβρεί το παιδί μέσα του.

Ελευθερία     

Προσπαθώντας να ορίσουμε την ελευθερία θα λέγαμε πως είναι μια δυνατότητα να ενεργείς αναγνωρίζοντας τις ανάγκες και τις επιθυμίες του εαυτού σου και του/της άλλου/άλλης, χωρίς εξωτερικές κατευθύνσεις και πιέσεις. Η κατανόησή της είναι μια συνεχόμενη βιωματική εμπειρία ατομική και συλλογική που χρειάζεται τόσο την ασφάλεια όσο και τον πειραματισμό.

Βάζοντας λοιπόν τις εαυτές μας στη διαδικασία κατάκτησης της ελευθερίας μας κατανοούμε τους τρόπους με τους οποίους θα βοηθήσουμε τα παιδιά μας να την κατακτήσουν μαζί μας.

                                                                                

      Το παιδί δεν καταλαβαίνει την τάξη ,όπως την εννοούμε εμείς οι μεγάλοι. Ο ενήλικος είναι πια πλούσιος από εντυπώσεις και αδιαφορεί. Το παιδί αντίθετα είναι φτωχό κι έρχεται από το τίποτα. Ό, τι κάνει, το κάνει από την αρχή. Αυτό μονάχα νιώθει το μόχθο της δημιουργίας που μας κληροδοτεί. Είμαστε σαν τα παιδιά ενός πατέρα που πλούτισε με τον ιδρώτα του προσώπου του.  Δεν υποψιαζόμαστε καθόλου τους αγώνες και την κούραση που τράβηξε. Είμαστε αχάριστοι και ψυχροί, γεμάτοι υπεροψία, γιατί βρισκόμαστε καλά βολεμένοι μέσα στην κοινωνία.

Εμείς δεν έχουμε τώρα παρά να χρησιμοποιήσουμε τη λογική, που μας ετοίμασε το παιδί, τη θέληση που μας σμίλεψε, τους μυς που ζωντάνεψε, για να μπορούμε να τους δουλεύουμε. Προσανατολιζόμαστε εύκολα μέσα στο χώρο , γιατί μας χάρισε το παιδί αυτή την ικανότητα. Νιώθουμε την ύπαρξή μας γιατί εκείνο μας έδωσε αυτή την ευαισθησία. Είμαστε πλούσιοι γιατί είμαστε κληρονόμοι του παιδιού, που έβαλε από το τίποτα τα θεμέλια της ζωής μας. Το παιδί καταβάλλει την άμετρη προσπάθεια του πρώτου βήματος, εκείνου, που οδηγεί από το τίποτα στο κάτι, στην αρχή. Βρίσκεται τόσο κοντά στις πηγές της ζωής που δρα για να δράσει, χωρίς να ακούγεται, χωρίς να το παίρνει είδηση κανείς ,έτσι όπως γίνεται με κάθε δημιουργία.

Μ. Μοντεσσόρι, «Το μυστικό της παιδικής ηλικίας»

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

Ανοιχτή αυτομόρφωση 19/05/2016

13214427_1594559070873582_1134359182_o

Προτείνουμε πριν την αυτομόρφωση να έχετε παρακολουθήσει την ταινία του summerhill. Παρακάτω είναι το λινκ με ελληνικούς υπότιτλους.

https://www.youtube.com/watch?v=YpOLkQLGq_E

Φανταστείτε ένα σχολείο teliko

Οι μπροσούρες που συνόδευσαν τις προβολές του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ

page-0

J. Korcak fin              Rebecca Wild pesta            Teliki mprosoura ferrer(3)

women educatore help 2          Γκουντμαν τελικό           εισήγηση waiting for superman

 Μπροσουρα Ειμαστε ο Ανθος της Ελληνικης Νεολαια         Η συνέλευση των παιδιών

Παιδαγωγικη της φιλοσοφιας               Φρενέ- Μικρό Δέντρο 1